Disocijativni poremećaj ličnosti

vise

Kroz istoriju postoji različito sagledavanje ovog poremećaja, pri čemu se naučnici sukobljavaju  prevashodno oko toga da li je riječ o stvarnom poremećaju ličnosti ili je pak u pitanju fikcija, kreativnost i pretvaranje osobe.

Medju literaturom su poznata dva slučaja sa osobama koji su imali poremećaj višestruke ličnosti ali koju su različito tretirani u društvu.

Prvi od njih je slučaj  Džona Vudsa koji je studirao matematiku i bio srećno zaljubljen u Seli. Sve se promijenilo u sekundi, u momentu kada je na tepihu njene spavaće sobe ugledao „sumnjive“ otiske stopala. Usledila je žestoka svađa, čiji je epilog dvostruko ubistvo. Nakon što je ugušio svoju djevojku, Džon je na smrt izbo njenu cimerku Poli, koja se našla na licu mjesta.

Iako ga je sud oglasio krivim za oba ubistva, Džon je izbjegao smrtnu kaznu. Prihvaćeno je ekspertsko svedočenje forenzičke psihološkinje Džudit Armstrong, koja mu je dijagnostifikovala poremećaj višestruke ličnosti, odnosno disocijativni poremećaj identiteta (DID), kako glasi njegov formalni naziv. Ubistva nije počinio Džon, već njegov neuračunljivi alter Ron.

I Bil Grin, optužen za otmicu, bio je višestruka ličnost. U njegovom slučaju, međutim, sud je odbio da uzme u obzir njegovu dijagnozu.

Prvi pisani slučaj oko ove tematike pojavio se u radovima Flore Šrajber američke novinarke koja je napisala knjigu koja ubrzo postaje bestseller pod nazivom “Sybil”. Materijal za djelo dobija na osnovu autentičnih ljekarskih spisa psihoterapeutkinuje Kornelije Vilbur i njene pacijantkinje Širli Mejson koja se javila na savjetovanje zbog brojnih psihosomatskih smetnji: anoreksije, razdražljivosti, čestih gubitaka svijesti, praznine u pamćenju, osećaja bezvrijednosti. Kroz psihoterapiju je utvrdjeno da se kod nje javlja čak šesnaest licnosti i da je doživljavala zlostavljanje u ranom djetinjstvu, što naučnici često navode kao uzrok za nastanak poremećaja,

Da se zapaziti da je ova tematika naročito zaživjela u kinematografiji, gdje se ubrzo pojavljuje i mini serija “Sybil”, film “Tri lica Eve”, međutim postavlja se pitanja kako naučnici, psiholozi i psihijatri gledaju na ovaj poremećaj.

Medju naučnicima vlada uvjerenje da je to jedan od najtežih poremećaja u dijagnostici I da je potrebno najmanje sedam godina rada sa klijentom kako bi se sa sigurnošću mogla postaviti dijagnoza ovog poremećaja.

Sadašnji podaci govore da u Sjedinjenim Američkim Državama 25 000 do 250 000 osoba ima ovaj poremećaj, dok najnovija istraživanja daju podatak da 4% do 21% psihijatrijskih bolesnika ima ovaj poremećaj.

Uzroci nastanka ovog poremećaja nisu potpuno jasni. Međutim, podaci govore da je većina osoba koje imaju ovaj poremećaj pretrpela teško (obično seksualno) zlostavljanje u djetinjstvu. Naime, ova traumatična iskustva mogu dovesti do toga da osoba mora odvojiti emocije straha i bola koje je osjećala. Potreba za odvajanjem vodiće zatim do nesvjesnog razdvajanja (disocijacije) različitih aspekata prve ličnosti, pri čemu će svaka od ličnosti pokazivati neku emociju: bijes, seksualnost, adekvatnost koju prva ličnost nije imala snage da izrazi. Tokom zlostavljanja, dijete pokušava da se zaštiti od trauma disocirajući se od zastrašujućih postupaka, postajući tako druga osoba. Tako, disociranje postaje metoda samozaštite od emocionalnih prijetnji.

Danas vidimo da je poremećaj višestruke ličnosti ostao dio formalne psihijatrijske nomenklature i u danas važećem DSM 5 klasivikaciji. Doduše, sada ima novo ime – disocijativni poremećaj ličnosti – i nalazi se na začelju liste disocijativnih poremećaja, među koje spadaju još i disocijativna amnezijadisocijativna fuga i depersonalizacija.

Na osnovu svega prikazanog i brojnih podataka iz literature možemo doći do zaključka je je ipak riječ o poremećaju a ne pukom pretvaranju, ali da je neophodan temeljan rad sa klijentom kako bi precizno ustanovili dijagnozu.

Advertisements

Оставите одговор

Попуните детаље испод или притисните на иконицу да бисте се пријавили:

WordPress.com лого

Коментаришет користећи свој WordPress.com налог. Одјавите се / Промени )

Слика на Твитеру

Коментаришет користећи свој Twitter налог. Одјавите се / Промени )

Фејсбукова фотографија

Коментаришет користећи свој Facebook налог. Одјавите се / Промени )

Google+ photo

Коментаришет користећи свој Google+ налог. Одјавите се / Промени )

Повезивање са %s